Chủ Nhật, 27 tháng 10, 2013

Màu sắc đạo lý và lý trí. Y đức.

Đọc qua những bàn luận và phản ứng của giới báo chí cũng như một số người trong y giới

Y đức, đạo lý và lý trí

Chỉ trích. Nhưng không có bác sĩ Úc nào cảm thấy hổ ngươi hay thấy ngành y bạc tình cả. Theo truyền thống và y đức. Những người trong giới báo chí đang lớn tiếng phê phán về y đức chưa chắc họ hiểu y đức là gì. Đạo lý và lý trí" của độc giả Nguyến Văn Tuấn. Xin nói thêm rằng hai chữ "cải lương" ở đây chỉ để nói tình trạng "thương vay khóc mướn" chứ chẳng phải nói xách mé.

Và trong nhiều trường hợp. Vả chăng. Nhất là báo chí chạy theo những cái tít giật gân và gây cấn. Những ai chỉ vì một trường hợp cá biệt mà chỉ trích cả ngành y thì chỉ họ chỉ diễn đạt sự thấp kém của họ mà thôi. Ngành y tế Việt Nam luôn chũm đáp ứng kịp thời nhu cầu chăm nom sức khỏe của nhân dân. Tình thương. Một ca phẫu thuật ghép tạng tại BV Việt - Đức.

Rất khác với y đức. Có thể chính giới báo chí đang vi phạm chính đạo đức nghề báo (như về tận làng quê của anh bác sĩ và khai phá thông báo mẹ anh ấy). Và sau này bị truy bắt về Úc.

Không nên quá quan hoài đến báo chí. Có phải vì anh ấy sợ vướng vòng lao lung. Ngành y có những điều lệ y đức. Y đức chỉ là một thành tố trong hệ thống đạo lí. Y đức. Đạo lí làm người cho phép chúng ta phân biệt được cái đúng. Rất nhiều người lầm tưởng rằng phẫu thuật thẩm mĩ (GPTM) là y học. Do đó.

Nhưng ở nước ngoài thì ngành GPTM có chuẩn mực đạo đức riêng cho người trong ngành.

Có thể trong cơn hoảng loạn anh ta đánh mất đạo lí và hành xử phi chuẩn mực. Thật ra. Tôi thấy anh bác sĩ ấy là một nạn nhân đáng thương hơn là đáng ghét. Giới bác sĩ quan niệm rằng lăng xê dịch vụ y học là tự hạ mình ngang hàng với thợ. Bác sĩ không thích/không được quảng cáo. Có vài phản ứng lệch lạc. Trái lại với GPTM. Và nếu sợ lao lung thì phải xem thể chế đã làm gì để người ta sợ đến như thế.

Nuôi dưỡng những kì vọng về cái đẹp một cách thiếu thực tại (và bỏ qua những rủi ro). Nên có người đổ chán ngán và thất vọng. Và mối liên tưởng giữa thầy thuốc và bệnh nhân.

Có lẽ việc làm hữu ích hơn chỉ trích và phê phán là nên tìm hiểu tại sao anh ấy là hành xử “hơn cả tầng lớp đen”. Và có thể nói là mang màu sắc… cải lương. Cũng như giữa y đức và đạo lí. Còn “khách hàng” của GPTM không phải là bệnh nhân mà là những người bình thường và khỏe mạnh. Vì những khác biệt rất căn bản giữa GPTM và y khoa. Ở Argentina có thầy thuốc kia nghe nói "giết" cả vài trăm bệnh nhân.

Ngành y ở Việt Nam vẫn còn những điểm chưa sáng. Báo Sức khỏe & Đời sống bắt đầu triển khai Diễn đàn "Y đức - Đạo lý". Chứ chẳng thể vì một cá nhân chủ nghĩa mà gán cho cả ngành. Ông trốn về Mĩ. LTS: Mang trên mình bổn phận cao cả nhưng cũng khôn xiết nặng nề. Có người tự vấn vì sao ngành y bội bạc thế?! Theo tôi.

Những chuẩn mực này giống như đạo đức doanh nghiệp. Phẫu thuật thẩm mĩ và y khoa khác nhau. Thay vì than vãn một cách cải lương. Trân trọng cảm ơn độc giả. Ở Úc. Bên cạnh những điểm sáng. Đây là diễn đàn mở. Tôi nghĩ có một sự ngộ nhận về kĩ nghệ làm đẹp và y học. Dù muốn hay không. Phản ứng của một số người trong y tế và báo chí làm lu mờ lằn ranh giữa giải phẫu thẩm mĩ và y khoa.

GPTM chỉ có mục tiêu làm đẹp trên người không phải là bệnh nhân.

Mà thuộc vào phạm trù đạo lí làm người (morality). Tuy nhiên. Sỉ vả ngành y thái quá. Trên xe điện khi thấy người già yếu mình nhường ghế; trên đường phố khi thấy đám tang người ta cúi đầu; khi thấy người ta mắc nạn mình phải ra tay cứu.

Khi các quan chức và báo chí nói đến y đức của vị thầy thuốc phi tang thây khách hàng theo tôi là có phần lệch hướng. Là những chuẩn đạo lí được hình thành từ những tương tác với tầng lớp theo thời gian.

Có nhẽ vì đọc trên báo thấy người ta phê bình. Và những con cừu này không đại diện cho một quần thể. Nhằm giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về đội ngũ y bác sĩ và những vấn đề nóng bỏng của ngành y. Ngành nghề nào cũng có những con “cừu đen” (và “cừu trắng”).

Còn y khoa thì không. Chứ không phải giải phẫu chỉnh hình (constructive surgery) vốn là lĩnh vực của y khoa. Và “hướng dẫn” cách hành xử. Và học vấn và tình đồng nghiệp. Theo tôi thấy. Cái lí do sâu xa Có lẽ còn xăm và có thể cho chúng ta nhiều thông báo hơn là nhắm vào cá nhân anh thầy thuốc đang rất đau khổ.

Nên những tiêu phê duyệt đức phổ thông dành cho bác sĩ rất khó ứng dụng cho GPTM. Có một thầy thuốc gốc Ấn Độ từng gây ra cái chết cho hàng chục bệnh nhân. Từ ngộ nhận này. Sự việc xảy ra và hành động của anh ấy cũng chịu sự chi phối của cái môi trường xã hội mà anh tương tác. Báo chí Úc cũng có dịp gây ồn ào. V. Các bài viết là quan điểm riêng của tác giả.

GPTM không thuộc ngành y. Thành thật và tôn kính. Hành động của anh thầy thuốc đó phải được xét trong cái khung đạo đức ngành của anh ấy. Báo Sức khỏe & Đời sống xin gửi tới bạn đọc bài viết "Y đức. Không hợp lí do gì phải mặc cảm hay phản ứng buồn rầu như thế cả. Tôi nghĩ các bạn ấy nên bình tĩnh nhìn vào sự việc để phân tích.

Giải phẫu thẩm mĩ lăng xê dịch vụ làm đẹp cũng có tức thị một hình thức truyền bá những hình ảnh quyến rũ. Cái sai. Than thở chẳng giải quyết được điều gì. Nhưng ngành y đâu có ảnh hưởng gì. Đó là một điều đáng tiếc. Những phản ứng của một số người trong ngành y có vẻ quá cảm tính.

Đạo lý và lý trí Vụ bác sĩ thẩm mĩ phi tang thi thể nạn nhân lại dấy lên một làn sóng phê phán ngành y. Phản ứng cảm tính theo báo chí là dễ bị mất định hướng lí trí. Đối tượng của y học là những người mắc bệnh.

Tôi không rõ ở Việt Nam người ta có những chuẩn mực đạo đức hành nghề (codes of conduct) cho ngành phẫu thuật thẩm mĩ. Ngành GPTM có điều lệ đạo đức riêng vì đối tượng của GPTM khác với ngành y. Khai mạc diễn đàn "Y đức - Đạo lý". Vì sự đánh đồng một vấn đề thuộc phạm trù của đạo lí thành vấn đề y đức. Tòa soạn khuyến khích độc giả san sớt quan điểm cá nhân để có cái nhìn đa chiều về một nghề cao quý nhưng cũng lắm gian truân.

Cho dù nếu ai đó xem GPTM là ngành y. Ngành y có thiên chức cứu người. Đó cũng là một phản ứng theo tôi là có màu sắc cải lương.

Cần lưu ý rằng trong khi ngành GPTM được phép lăng xê. V. Hành động của anh thầy thuốc đó vượt ra ngoài phạm vi y đức (medical ethics). Chữa bệnh. Tôi e rằng những người nhân danh ngành nghề "cao quí" của mình để cảm thấy xúc phạm đang mang trên vai con chip quá nặng.

Và những điều lệ này kiểm soát hành vi của bác sĩ trong việc điều trị bệnh nhân. Có bổn phận. Có thể xem GPTM như là một doanh nghiệp làm đẹp và bán cái đẹp.

Ai làm sai thì người đó chịu nghĩa vụ. Nguyễn Văn Tuấn. Không phải quan điểm của tòa soạn. Thực ra. Xin mở ngoặc ở đây tôi chỉ nói phẫu thuật thẩm mĩ (cosmetic surgery). Và đạo lí mới là điều đáng quan hoài trong trường hợp của người thầy thuốc đang đau khổ với hành động điên rồ của mình.

Chẳng hạn như ở Úc Hội giải phẫu thẩm mĩ đề ra những chuẩn mực đạo đức như xuất sắc trong giải phẫu. Ít nhất là trên bình diện đối tượng phục vụ và mục tiêu. Và phòng bệnh. Và thầy thuốc không hợp lí do gì thấy “mắc cỡ” khi có người bên ngành GPTM làm sai.

Bác sĩ là "thầy" (thầy thuốc) chứ không phải thợ. Thì một việc làm phi đạo lí của anh thầy thuốc kia chưa đủ lí do để các bác sĩ cảm thấy động dao. Kể cả những vấn đề liên hệ đến y đức.

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét