Chưa nghiêm vì thiếu tiêu nhà văn phòng chí.

Cũng cần phải quy định, các tổ chức, cá nhân gây ra lỗi phải xin lỗi công khai người bị oan sai trên các dụng cụ thông tin đại chúng, vì thiệt hại về tài sản dù không nhiều nhưng thiệt hại về tinh thần chắc chắn là rất nặng nề và đây là thứ thiệt hại rất khó đo đếm, dẫu rằng đã quy định cụ thể các mức đền bù

Trường hợp số tiền bồi thường từ 100 triệu đồng đến 500 triệu đồng thì mức hoàn từ 12 đến 24 tháng lương.

Một bất cập nữa cũng cần được nghiên cứu, chỉnh sửa, đó là bản thân Luật nghĩa vụ đền bù của quốc gia đã quy định: Cơ quan có bổn phận bồi hoàn là cơ quan trực tiếp quản lý người THCV có hành vi trái luật pháp gây ra thiệt hại.

Nếu số tiền bồi thường trên 100 triệu đồng thì mức hoàn trả tối đa không quá ba tháng lương. Đồng thời với phạt tiền, hình thức kỷ luật khiển trách, cảnh cáo đến giáng chức, cắt chức, thôi việc sẽ được vận dụng đối với công chức gây thiệt hại cho tổ chức, cá nhân chủ nghĩa tùy theo lỗi nặng hay nhẹ hoặc không thực hành trách nhiệm hoàn trả dù đã được cơ quan có nghĩa vụ bồi thường thông báo đến lần thứ ba… Hình thức kỷ luật nặng nhất là buộc thôi việc sẽ áp dụng đối với công chức bị phạt tù do có hành vi trái luật pháp gây ra thiệt hại cho tổ chức, cá nhân chủ nghĩa và phải bồi hoàn.

Người dân chưa tin cậy trong vấn đề được coi là đặc biệt nhạy cảm này không phải không có cơ sở. Trường hợp số tiền bồi hoàn trên 500 triệu đồng thì mức hoàn trả từ 24 đến 36 tháng lương. Thông tư do Bộ Tư pháp - TAND vô thượng - Viện KSND vô thượng - Bộ Nội vụ bắt tay xây dựng, dựa trên cơ sở Luật nghĩa vụ bồi thường của quốc gia, có nhiều điểm tiến bộ thì vững chắc vẫn chẳng thể "vượt" luật.

Theo Dự thảo Thông tư Hướng dẫn thực hành trách nhiệm hoàn trả và xử lý kỷ luật người THCV trong lĩnh vực bồi hoàn Nhà nước, liên ngành thống nhất đề xuất: Đối với người THCV có lỗi sơ ý gây ra thiệt hại, nếu số tiền bồi thường thực tại đã chi trả dưới 30 triệu đồng thì mức hoàn trả tối đa không quá một tháng lương của người đó tại thời điểm quyết định hoàn.

Còn nhiều người dân cũng không thể vận dụng luật để bảo vệ lợi quyền của mình, dù có đầy đủ các loại giấy tờ để làm cứ chứng minh bị công chức gây thiệt hại.

Can hệ đến mức bồi thường, TS Nguyễn Văn Cường, Phó Viện trưởng Viện Khoa học xét xử (TAND vô thượng) cho rằng, cần sửa đổi quy định về xác định mức hoàn theo hướng, mọi trường hợp người THCV có hành vi trái pháp luật do lỗi cố ý gây thiệt hại cho cá nhân chủ nghĩa, tổ chức thì phải hoàn toàn bộ số tiền quốc gia đã bồi thường cho người bị thiệt hại.

Tuy nhiên, bít tất các hình thức nêu trên sẽ khó ứng dụng nếu luật gốc chưa đưa ra các tiêu chí để xác định thế nè hành vi được đền bù quốc gia, thay vì liệt kê các hành vi của một số văn bản pháp luật có liên hệ.

Như vậy, chưa quy rõ nghĩa vụ của CBCC trực tiếp thực thi công vụ thì chưa tạo được tính răn đe, tăng nghĩa vụ cho CBCC, lại dễ xảy ra kiện cáo khi so sánh các quy định chỉ dẫn với đạo luật gốc.

Có lẽ, dù thông tư mới được phê duyệt cũng sẽ không giải quyết được những bất cập đang đặt ra. Việc xử lý vi phạm, chỉnh đốn kỷ luật, kỷ cương sẽ giúp cho CBCC ngày càng chuyên nghiệp, minh bạch và hiệu quả.

Đối với người THCV có lỗi cố ý gây ra thiệt hại nhưng chưa đến mức bị truy cứu bổn phận hình sự, số tiền bồi thường dưới 100 triệu đồng thì mức hoàn từ 3 đến 12 tháng lương. Trong khi, chỉ cách làm này mới bao quát được mọi hành vi của giới công chức, các cơ quan Nhà nước và có thể xử lý được với bất cứ hành vi gây thiệt hại nào.

Ảnh: Bảo Kha Thiếu rõ ràng, thậm chí mâu thuẫn với nhiều luật khác về hạn hoàn trả bồi hoàn, quy định thiệt hại do thu nhập thực tiễn của bị hại bị mất hoặc bị giảm sút nên đang có những công chức không biết về nghĩa vụ bồi thường của mình theo quy định của Luật bổn phận đền bù của Nhà nước.

Bởi từ ngày 1-1-2010, thời điểm Luật trách nhiệm đền bù của quốc gia có hiệu lực, đến 30-7-2013, ngân sách Nhà nước đã chi trả bồi thường cho người bị thiệt hại trên 28,2 tỷ đồng. Có như vậy mới đảm bảo công bằng và nâng cao tinh thần nghĩa vụ của người THCV. Nếu số tiền đền bù từ 30 triệu đồng đến 100 triệu đồng thì mức hoàn trả từ một đến hai tháng lương.

Song, số tiền mà CBCC hoàn trả Nhà nước (do việc thực thi công vụ sai) chỉ vài chục triệu đồng, lại thực hiện rất chậm, chưa kể quốc gia chưa thu được một khoản tiền hoàn trả nào trong lĩnh vực tố tụng. Vấn đề người dân mong muốn là các cơ quan tham vấn cần xem xét đề xuất với Quốc hội chỉnh sửa Luật trách nhiệm bồi thường của quốc gia cho hợp hơn với thực tại nhằm nâng cao hơn nữa nghĩa vụ thực thi công vụ của đội ngũ CBCC.